BESLENME
Gerek saglikli bir ortamda spor yapmak, gerekse yüksek sportif performansi elde etmede basarinin temel unsur-larindan birisi bilindigi gibi ekip çalismasidir. Bu ekibin bir parçasi da hiç kuskusuz beslenme uzmanidir. Ülkemizde tam anlami ile yerlesmese de ender olarak bu ekip bazi kulüpler de olusturulmaya baslanmistir. Asagidaki bölüm-de beslenme konusu ile ilgili çesitli temel kavramlara ve pratikte karsilasilan sorulara yanit vermeye çalisacagiz. Bu konulardaki daha detayli bilgilere kaynaklarimizdan veya bir beslenme uzmanindan ulasabilirsiniz.
1- Dengeli beslenme nedir?
Sportif baglamda dengeli beslenme gerek antrenman, gerekse yarisma periyodunda, sporcunun gerek duydugu besin ögelerinin, gerek duydugu zaman diliminde alinma-sidir.Burada denge kavrami ,sporcunun antrenman ve ya-rismada harcayacagi besin ögelerinin saglikli bir biçimde alinmasi ve harcanmasinin ardindan yerine konulmasidir.
2- Kaç çesit karbonhidrat vardir?
Karbonhidratlara göz attigimiza genelde iki gruba ayilir. Basit karbonhidratlar seker, kompleksler ise nisastadir. Basit karbonhidratlar zengin yiyecekler;çay sekeri,akide sekeri meyve sekerleme ve pelteleri karamela, lokum, marmelat, reçel, bal, pekmez, çikolata, tahin helva , kuru sebze,meyve ve pestiller.Kompleksler ise ekmek,bisküvi, kek,pasta pirinç,makarna,bulgur,bugday,irmik, sehriye, tarhana, arpa, yulaf, misir, patates, kestane, barbunya, bezelye,börülce,iç bakla,kuru fasulye,nohut, mercimektir.
3- Kaç çesit yag vardir?
Insan vücudunun enerji gereksinimi en ekonomik sekilde yaglarda saglanir. Gerek yagda eriyen vitaminler (A, D, E, K) gerekse elzem yag asitleri vücuda yag ile alinir. Yaglar üç ana gruptadir. Bunlar, doymus, tekli doymamis ve çok-lu doymamis yaglardir Doymus yaglar:etin yagi, kre-ma, kaymak içyagi, margarin, yagli süt ve ürünleridir. Tekli doymus yaglar;zeytinyagi ve yer fistigi yagidir. Çoklu doy-mamis yaglar da;misir pamuk, ayçicegi, soya, susam ve balik yagidir.Bilindigi gibi doymus yaglar kan kolesterol düzeyini yükseltip,kalp hastaliklari ile ilgili bazi risk artirir.
4- Proteinlerin vücuttaki görevi-protein kaynaklari
Bilindigi gibi organizmadaki hücreler sürekli bir yenilenme içersindedir. Bu noktada proteinlere büyük görev düsmektedir. Yasam süreleri farkli olan yipranan hücreler ölüp, yerine yenileri yapilmaktadir. Proteinler enerji saglamanin yani sira asil görevleri olan bu yapitasi görevlerini yerine getirir. Ayrica besin ögelerinin kullanilmasinda görev alan enzim ve hormonlarin yapisinda da proteinler bulunur. Enfeksiyonlara karsi vücudun verdigi savasta da proteinler yer alir. Günlük enerji tüketiminin yaklasik yüzde 10-15 ‘i proteinlerden saglanmaktadir. Proteinler genelde bitkisel ve hayvansal kaynakli yiyeceklerden saglanir. Burada iyi kaliteli hayvansal kaynakli yiyecekler;et, süt, peynir, yumurtadir. Bitkisel kaynakli yiyecekler ise tahil ve kuru baklagillerdir. Genel olarak proteinden zengin yiyecekler;süt, yogurt, peynir, yumurta, kümes ve av hayvanlari, balik ve deniz ürünleri, et ve ürünleri, kuru baklagiller ve yagli tohumlardir.