|
Size
kaç kalori gerekli?- Tahmini
Enerji Ihtiyaci
ABD Tarim Bakanligi USDA,
2005 besin piramidinde, tavsiyelerini
insanlarin Tahmini Enerji Ihtiyaci bilgilerine
dayandirdi. Tahmini Enerji Ihtiyaci
(EER- biz bundan sonra TEI diyecegiz),
bazal metabolizma hizina, kisinin hareketlilik
derecesine göre bir ilaveyle elde
ediliyor.
Bayanlar için
Baylar için

Sekillerde, ortalama boyda kadin ve
erkeklerde, yasa ve hareketlilik derecesine
göre TEI degerleri ni görüyorsunuz.
Mavi sütunlarin alt düzeyi,
hareketsiz bir insanin bir günde
harcadigi enerjiyi gösteriyor.
Günlük yasantisini masa basinda
veya ayakta durarak, pek az yürüyerek
geçiren insanlarin harcadigi
enerji bu. Bu enerji yaklasik olarak
bazal metabolizma hizina esit. Bazal
metabolizma hizi, uyumayan, fakat tam
dinlenme halindeyken vücudun harcadigi
enerji miktarina deniyor.
Mavi sütunlarin üst düzeyi,
“hareketli” bir insanin
TEI'sini gösteriyor. Hareketli
insan, “her gün, günde
60 dakika tempolu yürüyüs
yapan” diye tarif edilmis. Mavi
sütunlarin yaklasik orta kisimlarindan
hayalî bir çizgi geçirip
düsey eksendeki enerjiyi okursaniz,
bu da “orta hareketli insan”in
TEI'sine karsilik gelir. “Orta
hareketli insan”, “her gün,
günde 30 dakika tempolu yürüyüs
yapan” tarifine uyanlar.
2005 besin piramidi uygulamasinda ABD
Tarim Bakanligi (USDA) tavsiyesi, gerekli
besinleri, “besin yogun”
gidalardan almak. Bundan kastedilen,
meselâ yeterli kalsiyum saglayacak
kadar süt grubu (fakat sifir yagli),
fonksiyonel besinleri saglayacak kadar
sebze ve meyve yemek... Bütün
guruplar için alinmasi gereken
minimum miktarlar var. “Besin
yogun” terimi, bos kalori almadan,
gereken besin bilesenlerinin saglanmasini
kastediyor. Yeterli temel gidalar alindiktan
sonra Tahmini Enerji Ihtiyaci için
gerekli kaloriler henüz saglanamamissa-
ve ancak o sartla- bazi degisiklikler
önerilebiliyor: Süt ürünlerini
sifir yagli degil de az yagli kullanmak
gibi.
Fakat çagdas yasamda genellikle
bu tavsiyelerin tam tersi yapiliyor.
“Besin yogun” gidalar yerine
“Kalori yogun” gidalar seçiliyor
ve Tahmini Enerji Ihtiyaci” fazlasiyla
asildigi halde, gerekli besinler henüz
alinmamis oluyor. Bol yagli, sekerli
gidalar yenip, meyve, sebze, süt
gurubuna yer vermemek gibi...
TEI grafiklerinde hemen görünen
birkaç özellik var:
Tahmini enerji ihtiyaci 18- 20 yas
araliginda en üst düzeye çikiyor
ve ondan sonra azalmaya basliyor. Gençlik
yeme ve hareket aliskanliklarimizi aynen
sürdürmemiz, yas ilerledikçe
sismanlamamiza yol açiyor.Kadinlarin
enerji ihtiyaci hemen her yasta erkeklerinkinden
daha az. 18 yas degerlerinin daha sonrakilerle
tam uyusmamasi, gerçek bir özellik
degil; 18 yastan önce ve sonra
kullanilan tahmini istatistik formullerin
farkliligindan kaynaklaniyor.
|